HAKKI USLU

13 Temmuz1902 tarihinde Bursa’da doğdu.  Modern Türk karikatürünün kurucularından olan Cemal Nadir Güler Bulgaristan göçmeni bir ailenin çocuğuydu. İlkokulu Bursa’da, ortaokulu Bilecik’te tamamladı. Ancak, maddî olanaksızlıklar nedeniyle, ortaokuldan sonra eğitim hayatını sürdüremedi. Kasnakçı çıraklığı, tabelâcılık, makinistlik gibi birçok işte çalışmak zorunda kaldı. Zaman zaman köylerde gezici resim öğretmenliği yaptı.

Bu dönemde karikatür çizmeye başlayan Cemal Nadir’in ilk karikatürü, 18 yaşındayken Sedat Simavi’nin çıkardığı Diken Dergisinde yayımlandı (1920). Sonraki yılında İstanbul’a geldi. Çizerliği bir meslek olarak yapmak ve geçimini bu şekilde sağlamak istiyordu. Ama ilk başlarda bunu gerçekleştiremedi ve maddî sıkıntılar yaşadı ve Bursa’ya geri döndü.

1928 yılında Akşam Gazetesi sahibi Necmettin Sadak, Selami İzzet’e mektup yazdırıp onu İstanbul’a davet eder. Cemal Nadir, yeni yazının kabul edildiği dönemde yenilik olarak birinci sayfadan günlük karikatürler çizmeye başlar. 1930 yılında Son Posta gazetesinin yayın hayatına atılmasıyla birlikte, Amcabey doğdu. Amcabey, Cemal Nadir’in ve Türk karikatürünün ilk önemli tiplemesiydi. Ayrıca ilk bant karikatür olma özelliği de taşımaktaydı. Kısa sürede büyük beğeni kazanan Amcabey, Son Posta gazetesinde günlük bant karikatür olarak uzun süre devam etti. 1932 yılında da Amcabey’e Göre adlı ilk karikatür albümünü yayımladı. Bu albüm de ülkemizde yayımlanan ilk karikatür albümleri arasındadır. Karikatürümüzde birçok ilklere imza atan Cemal Nadir Amcabey’den sonra; Akla Kara, Dalkavuk, Dede ile Torun, Salamon, Yeni Zengin gibi birçok çizgi tip yarattı. Bu tiplerin hepsi de halk tarafından büyük ilgi görmüştür. Cemal Nadir 1941 yılında Arkadaş adlı çocuk dergisini yayımlamaya başladı. Arkadaş’tan sonra, 1942-1944 yılları arasında Amcabey adlı mizah dergisini çıkardı.

Cemal Nadir, Türk karikatürünün modern tarzda ilk örneklerini vermiştir. O güne değin resim özelliği taşıyan ve bol alt yazılı karikatürler çizilmekteydi. Onunla birlikte çizgilerde sadelik başlamıştır. Yazı azalmış ve çizgiyle anlatım ön plâna çıkmıştır. 1950 kuşağı olarak adlandırılan Türk karikatürcüleri çoğunlukla onu örnek aldılar. Bu kuşağın çizgileri Cemal Nadir’in eserleriyle şekillenmiştir.

Üretken bir sanatçı olan Cemal Nadir Güler, 27 Şubat 1947 tarihinde 45 yaşında ölümüne kadar, 10 karikatür albümü yayımlandı. 5 kez karikatür sergisi açtı. Karikatür konusunda birçok konferans verdi. Aynı zamanda ülkemizdeki ilk çizgi film çalışmalarını da o başlattı fakat bu denemesini tamamlayamadı.

ÇALIŞMALARINDAN ÖRNEKLER

KAYNAK:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Cemal_Nadir_Güler
http://www.karikaturculerdernegi.org/detay.asp?id=8266

Paylaşabilirsiniz...